Thư luân lưu số 107
Rôma, ngày 21 tháng 11 năm 2025
Thư luân lưu số 107
Gửi các cộng đoàn Dòng Maria (ODN), Quý nhà giáo tại các trung tâm và dự án, Các thành viên FISC và ODNs, Các thành viên Mạng lưới Giáo dân, Chị em và anh em rất thân mến,
Giáo dục không chỉ là truyền đạt nội dung, nhưng còn là học tập các nhân đức – Đức Thánh Cha Lêô đã nhấn mạnh điều đó trong Tông thư mới đây của ngài, và cũng là điều mà Thánh Jeanne de Lestonnac luôn thao thức. Trong ngày lễ Đức Mẹ dâng mình – mà hôm nay chúng ta cùng cử hành – vị sáng lập đáng kính của chúng ta mời gọi mỗi người chiêm ngắm Mẹ Maria như mẫu gương các nhân đức; và làm điều ấy với tinh thần luôn được canh tân theo ánh sáng của từng thời đại: “được đổi mới mỗi năm và trong mọi nhà.” Mẹ Jeanne hiểu rất rõ rằng một tiến trình học tập muốn có ý nghĩa, bền bỉ và mang sức biến đổi thì phải chạm đến thực tại của con người và những nét mới mẻ mà mỗi thế hệ mang theo.
Đức Thánh Cha Lêô cũng mời gọi chúng ta canh tân các định hướng và nỗ lực của mình theo dấu chỉ thời đại, với xác tín rằng truyền thống và tương lai có thể đan xen cách hài hòa, không hề mâu thuẫn. Ngài mời gọi chúng ta, ngay trong hôm nay, trở nên một ngọn hải đăng; khẩn thiết phác họa những lộ trình mới của niềm hy vọng. Ngài mời gọi chúng ta “giải giới” ngôn từ, “nâng cao tầm nhìn ” và “giữ gìn con tim”.
Giải giới ngôn từ
Đức Thánh Cha nhắn nhủ chúng ta bước vào đối thoại kiên nhẫn và kiến tạo hòa bình – trái ngược với những lời nói nhiều khi bật ra như những mũi tên gán nhãn, gây tổn thương, làm đau, thậm chí giết chết sự sống. Bởi lẽ giáo dục không lớn lên bằng tranh cãi, nhưng bằng sự hiền lành biết lắng nghe.
Chúng ta cần thực hành sự lắng nghe bình an, rộng mở và cảm thông, không thành kiến – sự lắng nghe giúp chúng ta thực sự gặp gỡ nhau. Một sự lắng nghe biết kết nối cái mới với kinh nghiệm, hiệp nhất với đa dạng, vì chính sự phong phú của những tiếng nói ấy cho phép chúng ta gặp được Thiên Chúa hiệp thông, Đấng luôn đổi mới tâm hồn và làm chúng ta có khả năng cùng nhau bước đi trên đường thiện hảo.
Chúng ta cần tập luyện sự lắng nghe trong cộng đoàn và trong mọi môi trường giáo dục của mình, để biến lắng nghe thành nhân đức – theo gương Mẹ Maria, người phụ nữ của sự lắng nghe khiêm nhu và liên đới.
Nâng cao tầm nhìn
Nhiều khi thực tại – bị che phủ bởi những khó khăn lớn nhỏ trong đời sống hằng ngày, hay bởi những đau thương mà thế giới phải trải qua – khiến chúng ta chỉ nhìn xuống mặt đất. Và khi chỉ cúi đầu nhìn xuống, chân trời phía trước trở nên mờ tối, chúng ta dễ mất phương hướng. Đức Thánh Cha nhắc chúng ta lời Chúa phán với Ápraham: “Hãy nhìn lên trời và đếm các vì sao” (St 15,5); hãy tự hỏi mình đang đi đâu và vì sao.
Chúng ta cần nuôi dưỡng cái nhìn xa rộng của Ápraham – cái nhìn được nâng đỡ bởi Thiên Chúa của Sự Sống – để có thể bước đi trong tín thác, và dù vẫn đứng vững trên mặt đất, chúng ta biết tạo dựng tương lai bằng từng bước chân. Chỉ trong thái độ tin tưởng, ta mới có thể tin vào khả năng của chính mình và của người khác; mới có thể tin rằng thực tại luôn có thể được biến đổi.
Chúng ta cần nâng cao tầm nhìn để làm cho sự tín thác trở nên nhân đức – như Mẹ Maria, Đấng đã biết tín thác giữa bao ngờ vực và bất định.
Giữ gìn con tim
Đức Thánh Cha nhắc nhở: “Tương quan quan trọng hơn ý kiến; con người quan trọng hơn chương trình. Đừng lãng phí thời gian và những cơ hội – hãy trân quý chúng trước khi chúng trôi khỏi tầm tay.”
Chúng ta cần giữ gìn con tim để tránh sự phân tán và quên lãng điều cốt yếu – mà rất thường chúng ta là nạn nhân; để sống hiệp nhất và hài hòa với chính mình, với người khác, với công trình tạo dựng; để gặp gỡ Thiên Chúa, Đấng yêu thương chúng ta vô điều kiện, và để có thể yêu thương tha nhân như Ngài. Ngõ hầu nơi chúng ta được ứng nghiệm lời của Đức Cha Pedro Casaldáliga:
“Cuối hành trình, người ta sẽ hỏi: Con đã sống chưa? Con đã yêu chưa? Và tôi, không nói một lời, sẽ mở trái tim tràn đầy những tên gọi.”
Chúng ta ngày càng cần rèn luyện thói quen lắng đọng đời sống và đọc lại nó trong nội tâm – như Mẹ Maria, Đấng “ghi nhớ và suy niệm mọi điều ấy trong lòng” (x. Lc 2,19.51) – và làm cho việc ấy trở nên nhân đức.
Ước gì việc chiêm ngắm Mẹ Maria – theo lời khuyên của Thánh Jeanne và lời mời gọi của Hội Thánh hôm nay – giúp chúng ta đón nhận các nhân đức của Mẹ và chiếu tỏa chúng trong từng nẻo sống hằng ngày; để chúng ta trở nên ngọn hải đăng soi sáng giữa đêm tối và mở ra những lối đi của hy vọng.
Chúc mừng đại lễ!
Thân ái trong Chúa,
Bề trên Tổng Quyền M. Rita Calvo Sanz, ODN, cùng Ban Tổng Cố Vấn